عمل لیپوساکشن یکی از رایجترین روشهای جراحی زیبایی برای برداشت چربیهای موضعی بدن است که با هدف بهبود کانتور و شکل ظاهری انجام میشود. این روش با وجود محبوبیت بالا، مانند هر جراحی دیگری میتواند با عوارض و ریسکهای پزشکی همراه باشد که بررسی علمی آن برای تصمیمگیری آگاهانه ضروری است.
لیپوساکشن چیست و چه کاری انجام میدهد؟
عمل لیپوساکشن یک جراحی زیبایی تهاجمی برای برداشتن چربیهای اضافی بدن است که توسط جراح پلاستیک انجام میشود.
در این روش، جراح با ایجاد برشهای کوچک، لولهی نازکی به نام «کانولا» را وارد بافت چربی کرده و با استفاده از سیستمهای مکش (ساکشن)، چربیهای مقاوم به رژیم و ورزش را جدا کرده و خارج میکند تا شکل بدن را در نواحی مانند شکم، ران، باسن، بازو و گردن بهبود دهد.
لیپوساکشن برای کاهش وزن کلی مناسب نیست و نباید جایگزین رژیم غذایی و فعالیت بدنی شود، اما میتواند کانتور و تناسب نواحی خاص را اصلاح کند.
بر اساس دادههای منتشر شده توسط در سال ۲۰۲۳، لیپوساکشن با حدود ۳۴۷,۷۸۲ عمل انجامشده یکی از پرتکرارترین جراحیهای زیبایی در ایالات متحده بوده و نسبت به سال قبل رشد قابلتوجهی را نشان میدهد، که نشاندهنده تقاضای بالای این روش برای اصلاح شکل بدن است (منبع).
در مطلب «لیپوماتیک چیست و جدیترین عوارض آن کداماند؟ (روش انجام + هزینه)» به طور مفصل در مورد لیپوماتیک، نحوه انجام آن، مزایا، معایب و هزینههای مرتبط صحبت کردهایم.
آیا عمل لیپوساکشن ذاتاً خطرناک است؟
عمل لیپوساکشن بهطور ذاتی یک جراحی تهاجمی است و بنابراین همیشه با ریسکهایی همراه است، اما خطر آن در افراد سالم و کاندیدای مناسب که توسط جراح متخصص انجام شود، معمولاً قابل مدیریت است.
این خطرات شامل عوارض بیهوشی، خونریزی، عفونت، تغییر حس پوست و مشکلات ترمیم زخم است، اما با رعایت پروتکلهای پزشکی و انتخاب صحیح بیمار، میزان بروز عوارض جدی پایین است.
بنابراین، عمل ذاتاً خطرناک نیست، بلکه سطح ایمنی آن وابسته به شرایط بیمار، مهارت جراح و رعایت مراقبتهای پس از عمل است.
عوارض شایع لیپوساکشن که اغلب بیماران تجربه میکنند
بسیاری از عوارض لیپوساکشن موقتی و قابل کنترل هستند و اغلب بیماران آنها را تجربه میکنند. شناخت این عوارض به متقاضیان کمک میکند تا انتظارات واقعبینانه داشته باشند و تصمیم آگاهانهای درباره انجام جراحی بگیرند.
تورم و کبودی (Swelling and Bruising)
پس از لیپوساکشن، پوست و بافتهای اطراف محل برداشت چربی معمولاً دچار تورم و کبودی میشوند. این حالتها اغلب در چند روز تا چند هفته کاهش مییابند و بخشی طبیعی از فرآیند بهبود هستند.
درد و حساسیت موضعی (Pain and Tenderness)
بیشتر بیماران در نواحی تحت درمان درد خفیف تا متوسط را تجربه میکنند که معمولاً با داروهای مسکن قابل کنترل است. این درد معمولاً در هفته اول پس از عمل بیشترین شدت را دارد و سپس کاهش مییابد.
بیحسی یا احساس سوزش (Numbness or Tingling)
تحریک عصبی جزئی در طول جراحی میتواند باعث بیحسی موقت یا احساس گزگز شود. این حالت معمولاً چند هفته طول میکشد و در اغلب بیماران به مرور بهبود مییابد.
عدم تقارن یا ناهمواری سطح پوست (Contour Irregularities)
گاهی به دلیل برداشت نابرابر چربی یا واکنش متفاوت بافت، ممکن است سطح پوست ناهموار یا کمی غیرمتقارن شود.
در بسیاری از موارد با گذشت زمان و بهبود بافت، تا حدی اصلاح میشود، اما برخی بیماران ممکن است نیاز به ترمیم داشته باشند.
ترشحات و کبودی پوستی (Seroma or Minor Bleeding)
جمع شدن مایع زیر پوست (سروم) یا ترشح خون اندک در محل برشها ممکن است رخ دهد و معمولاً با پانسمان و مراقبت ساده کنترل میشود.
جدول خلاصه عوارض شایع لیپوساکشن
عوارض جدی و نادر لیپوساکشن از نگاه منابع علمی
عوارض جدی و نادر لیپوساکشن برخلاف عوارض شایع، کمتر رخ میدهند اما میتوانند تهدیدکننده سلامت باشند و نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارند. آگاهی از این عوارض به متقاضیان کمک میکند تا انتخابی آگاهانه و ایمن داشته باشند و با رعایت توصیههای پزشکی، خطرات احتمالی کاهش یابد (منبع).
آمبولی چربی
آمبولی چربی زمانی رخ میدهد که ذرات چربی وارد جریان خون شده و به ریهها یا سایر ارگانها منتقل شوند. این عارضه بسیار نادر است، اما میتواند تهدیدکننده زندگی باشد و نیاز به مراقبت اورژانسی دارد.
عفونت شدید
اگرچه عفونت خفیف معمول است، اما عفونت جدی با انتشار سریع میتواند منجر به سپسیس یا نیاز به بستری طولانی شود. استفاده از تکنیکهای استریل و آنتیبیوتیکهای پیشگیرانه، ریسک آن را کاهش میدهد.
مشکلات قلبی و ریوی
لیپوساکشن به دلیل تغییرات حجم خون و بیهوشی، در موارد نادر میتواند باعث اختلالات ریتم قلب، فشار خون غیرطبیعی یا آمبولی ریه شود. این عوارض بیشتر در بیمارانی با بیماری زمینهای قلبی-عروقی مشاهده میشود.
آسیب به ارگانهای داخلی
در موارد نادر، کانولا ممکن است به بافتها یا ارگانهای داخلی آسیب بزند، بهخصوص در مناطق عمیق شکم و پهلوها. این نوع آسیب نیازمند جراحی ترمیمی فوری است.
اختلالات انعقادی و خونریزی شدید
در برخی بیماران، بهویژه افرادی با اختلالات انعقادی یا داروهای رقیقکننده خون، احتمال خونریزی شدید یا لخته شدن غیرطبیعی خون وجود دارد که میتواند تهدیدکننده زندگی باشد.
چه عواملی خطر لیپوساکشن را افزایش میدهند؟
خطرات لیپوساکشن میتوانند در افراد مختلف متفاوت باشند و تحت تأثیر ویژگیهای فردی، وضعیت سلامتی و تکنیک جراحی قرار دارند. شناخت این عوامل به بیماران کمک میکند تا انتخابی ایمن و آگاهانه داشته باشند و با کاهش ریسک، نتایج بهتری کسب کنند.
- سن بالاتر از ۵۵ سال: با افزایش سن، قابلیت ارتجاعی پوست کاهش مییابد و ریسک مشکلات قلبی و عروقی افزایش پیدا میکند.
- بیماریهای مزمن یا زمینهای: افرادی با مشکلات قلبی، ریوی، دیابت کنترلنشده یا اختلالات انعقادی، در معرض عوارض جدی بیشتری هستند.
- حجم زیاد چربی برداشتشده: برداشت بیش از حد چربی در یک جلسه میتواند باعث تغییرات شدید در حجم خون، فشار خون و تعادل مایعات شود.
- چاقی شدید یا شاخص توده بدنی بالا (BMI ≥ 30): چاقی میتواند خطر آمبولی، عفونت و طول دوره بهبودی را افزایش دهد و نتایج لیپوساکشن را محدود کند.
- تجربه و مهارت جراح پایین: عدم تجربه کافی جراح در تکنیکهای صحیح لیپوساکشن میتواند احتمال عوارض جدی مانند آسیب ارگانهای داخلی یا ناهمواری سطح پوست را بالا ببرد.
- عدم رعایت مراقبتهای پس از عمل: فعالیت زودهنگام، عدم استفاده از گنهای فشاری یا رعایت دستورات پزشکی میتواند به افزایش تورم، کبودی و عدم یکنواختی کانتور بدن منجر شود.
جدول عوامل افزایشدهنده خطر لیپوساکشن
نقش تخصص جراح و مرکز درمانی در کاهش خطرات لیپوساکشن
تخصص جراح و کیفیت مرکز درمانی نقش کلیدی و تعیینکنندهای در کاهش خطرات لیپوساکشن دارد؛ شواهد علمی نشان میدهد انتخاب جراح متخصص و دارای گواهینامه معتبر و انجام عمل در مرکز درمانی معتبر و دارای استانداردهای ایمنی با نرخ عوارض بسیار پایینتر مرتبط است.
بررسیها نشان میدهد مراکز درمانی معتبر که استانداردهای تجهیزات، کارکرد تیم جراحی و نظارت پرسنل را رعایت میکنند، بیش از ۳۰ درصد عوارض پس از جراحی را کاهش میدهند و با آمادگی بهتر برای مدیریت شرایط اورژانسی، ایمنی بیمار افزایش مییابد.
همچنین دادههای تحلیل بیش از ۲۴۶ هزار مورد لیپوساکشن در مراکز جراحی معتبر نشان میدهد که نرخ کل عوارض تأییدشده حدود ۰٫۴ درصد است، که این رقم در محیطهای استاندارد و با جراحان باتجربه حتی کمتر بوده و تأکید میکند که انتخاب تیم درمانی مناسب میتواند بهطور قابلتوجهی خطرات را کاهش دهد (منبع).
آیا لیپوساکشن برای همه افراد مناسب است؟
عمل لیپوساکشن برای همه افراد مناسب نیست و براساس منابع معتبر پزشکی، این روش تنها برای کسانی مناسب است که شرایط جسمی و اهداف مشخصی دارند.
مطابق با توصیههای منابع علمی، کاندیدای مناسب معمولاً بزرگسالانی هستند که در حدود ۳۰ درصد وزن ایدهآل خود قرار دارند، دارای پوست سفت و کشسان و تون عضلانی مناسب هستند، از سلامت عمومی خوبی برخوردارند و بیماری تهدیدکننده زندگی ندارند.
این عمل برای افرادی که به دنبال کاهش وزن کلی هستند یا از بیماریهای جدی مانند مشکلات قلبی، دیابت کنترلنشده و اختلالات انعقادی رنج میبرند، بهعنوان گزینه اول توصیه نمیشود.
لیپوساکشن همچنین راهحل مناسب برای درمان چاقی یا سلولیت نیست و باید بهعنوان روشی برای کاهش چربی موضعی مقاوم به رژیم غذایی و ورزش در نظر گرفته شود (منبع).
مقایسه خطر لیپوساکشن با سایر جراحیهای زیبایی
خطرات عمل لیپوساکشن در مقایسه با سایر جراحیهای زیبایی نسبت به نوع جراحی، میزان تهاجم و وضعیت بیمار متفاوت است. این مقایسه به متقاضیان کمک میکند تا تصمیمی آگاهانه و واقعبینانه درباره انتخاب روش مناسب بگیرند و ریسکهای احتمالی را بهتر درک کنند.
لیپوساکشن (Liposuction)
لیپوساکشن یک روش تهاجمی کم تا متوسط است که عموماً با بیحسی موضعی یا بیهوشی عمومی سبک انجام میشود و هدف آن برداشتن چربیهای موضعی است.
نرخ عوارض جدی در مراکز استاندارد و با جراحان متخصص حدود ۰٫۴ درصد گزارش شده است و شامل آمبولی چربی، عفونت شدید و اختلالات قلبی-ریوی نادر میشود.
جراحی لیفت صورت (Facelift)
لیفت صورت یک جراحی تهاجمی با بیهوشی عمومی است و ریسک عوارض آن شامل خونریزی، عفونت، آسیب عصبی و آمبولی ریه است. با وجود ماندگاری طولانیتر نتایج، شدت تهاجم و دوره نقاهت طولانیتر، خطر عوارض جدی نسبت به لیپوساکشن بالاتر است.
جراحی بینی (Rhinoplasty)
ریسکهای جراحی بینی شامل عفونت، خونریزی، تغییرات در حس بویایی و نیاز به جراحی ترمیمی است. اگرچه مدت زمان بهبود کوتاهتر از لیفت صورت است، اما هرگونه خطای جراحی میتواند نیاز به اصلاح و عوارض طولانیمدت ایجاد کند.
جراحی بزرگ کردن سینه (Breast Augmentation)
عوارض شامل عفونت، خونریزی، کپسولار اسکلوزیس و تغییر شکل پروتز است. شدت تهاجم متوسط تا بالا و دوره بهبود چند هفته تا چند ماه است. ریسک عوارض جدی کمتر از جراحیهای لیفت عمیق صورت اما بیشتر از لیپوساکشن استاندارد است.
جدول مقایسه خطر جراحیهای زیبایی
این مقایسه نشان میدهد که لیپوساکشن با رعایت شرایط استاندارد و انتخاب جراح متخصص، از نظر شدت خطر و عوارض جدی نسبت به بسیاری از جراحیهای زیبایی، ایمنی نسبی بیشتری دارد، اگرچه انتخاب بیمار مناسب و مراقبت پس از عمل همچنان حیاتی است.
آمار واقعی عوارض و مرگومیر در لیپوساکشن
بر اساس مطالعات علمی و دادههای بزرگ، آمار واقعی عوارض و مرگومیر در عمل لیپوساکشن نسبتاً پایین است اما غیرصفر است.
یک متا‑تحلیل نظاممند شامل نزدیک به ۳۰ هزار بیمار نشان داد که نرخ کلی بروز هر نوع عارضه حدود ۲٫۶۲ درصد بوده است، با شایعترین عارضهها مانند ناهمواری کانتور، هایپرپیگمانتاسیون، سروم و هماتوم در سطوح متفاوت گزارش شدهاند.
در همین تحلیل، ریسک مرگ بسیار نادر بود و حدود ۰٫۰۲ درصد (یعنی حدود ۲ مورد در هر ۱۰ هزار عمل) گزارش شد، که عمدتاً ناشی از ترومبوآمبولی و لختههای وریدی است و نشاندهنده نیاز به پیشگیری دقیق و نظارت پزشکی است.
این دادهها از یک بررسی گسترده در مجله استتیک سرجدی جرنال (Aesthetic Surgery Journal) استخراج شدهاند که شواهد علمی جامعی را در مورد میزان عوارض واقعی پس از لیپوساکشن ارائه میدهد (منبع).
چه اقداماتی قبل و بعد از عمل، ریسک لیپوساکشن را کاهش میدهد؟
برای کاهش ریسک لیپوساکشن، آمادگی صحیح قبل از عمل و مراقبت دقیق پس از آن حیاتی است. رعایت توصیههای پزشکی، انتخاب جراح متخصص و پیروی از دستورالعملهای پس از عمل میتواند احتمال بروز عوارض جدی و مشکلات پس از جراحی را بهطور قابلتوجهی کاهش دهد.
جدول اقدامات کاهشدهنده ریسک لیپوساکشن
سخن آخر
عمل لیپوساکشن یک روش جراحی زیبایی موثر برای کاهش چربیهای موضعی و بهبود کانتور بدن است، اما مانند هر جراحی تهاجمی، با عوارض و ریسکهایی همراه است که شدت آنها به سلامت بیمار، تجربه جراح، مرکز درمانی و رعایت مراقبتهای قبل و بعد از عمل بستگی دارد.
شناخت عوارض شایع و نادر، انتخاب کاندید مناسب و پیروی دقیق از دستورالعملهای پزشکی کلید دستیابی به نتایج ایمن و رضایتبخش است.
با توجه به دادههای علمی، اگر اقدامات ایمنی رعایت شود، لیپوساکشن در اکثر بیماران روش نسبتاً ایمن و با ریسک مرگ بسیار پایین (حدود ۰٫۰۲٪) محسوب میشود، و انتخاب آگاهانه بیمار نقش تعیینکنندهای در موفقیت و کاهش خطرات دارد.
( 0 نظر) نظرات